Lachende man met kort donker haar in een grijze hoodie, schouders naar de camera, voor een achtergrond van een mistige rotswand en wazige waterval.
Hi 👋 Ik ben Max

Ik regel managed webhosting voor ondernemers die hun site gewoon willen laten doen wat-ie moet doen. 

Vraag of hulp nodig met jouw website? App me gerust.

📞06-37571920 of
✉️ max@maxvankekeren-it.nl

PHP2Shell in detail: hoe twee kritieke PHP-bugs een website kunnen overnemen

LinkedIn
Facebook
Threads
X

Voor de lezer die haast heeft

Op 21 oktober 2026 bracht het PHP-team een spoedhotfix uit voor twee kritieke kwetsbaarheden in de kern van PHP: CVE-2026-109618 en CVE-2026-109619. In de beveiligingswereld is de dubbelnaam “PHP2Shell” aan het trio gehecht. Het zijn pre-authentication remote code execution (RCE)-bugs: een aan­valler heeft geen account, geen wachtwoord en in veel gevallen niet eens een bug in uw webshop of CMS nodig. Eén speciaal opge­steld file-upload­verzoek volstopt om uw server onder zijn controle te krijgen.

Het opvallende: de kwetsbare code zat er sinds PHP 5.4.0 (2012) in. Elke PHP-versie tot en met 8.5 is geraakt. Er is nu een officiële hotfix voor de ondersteunde takken 8.2 tot en met 8.5; oudere versies (5.x, 7.x, 8.0, 8.1) zijn “end of life” en krijgen er geen officiële patch voor.

Omdat PHP op circa 70% van alle websites met een bekende server-taal draagt (WordPress, Magento, Drupal, Joomla, Laravel, om maar een paar te noemen), is het potentieel aangedane oppervlak enorm: naar schatting 1,3 tot 1,9 miljoen websites wereldwijd.

Wat wij bij Maxvankekeren-IT hebben gedaan: we hebben tijdelijk enkele servers offline gezet als voorzorg, de klantapplicaties geüpdatet naar de meest recente versies en op alle servers de door het PHP-team gepubliceerde hotfix doorgevoerd. In deze blog leg ik uit hoe de kwetsbaarheden precies werken, waarom de hotfix de enige echte oplossing is, en wat u zelf moet doen als u PHP op eigen systemen draait.

Wat is er precies gebeurd?

Begin deze week werd de wereld opgeschrikt door een lek op Hacker News. Op 20 oktober verscheen daar een post die een dag vóór de officiële onthulling meldde dat PHP binnenkort twee kritieke RCE-bugs zou aanpakken. Het bericht bevatte de twee CVE-nummers, een (overigens overdreven) cijfer van 10.0, de datum, én een screenshot van een exploit-tool die “PHP2Shell” heet. Het bevatte niet hoe de bugs daadwerkelijk werkten.

Beveiligingsbedrijf watchTowr bevestigde spoedig dat het lek klopte: de bugs zijn echt en zaten onder embargo, dus normaal gesproken tot 22 oktober vertraagd. PHP haalde de onthulling daarop vooruit. Op 20 oktober om 21:33 (Nederlandse tijd) gaf het PHP-project officieel een voorwaarschuwing: spoedrelease op woensdag 21 oktober om 16:00 (Nederlandse tijd), beide bugs beoordeeld met CVSS v4.0 9.2 (kritig).

Een belangrijk inzicht uit dit incident: de technische details werden pas met de release openbaar. Tot die tijd circuleerden onbevestigde proof-of-concepts en geruchten. watchTowr meldde dat het CVE-2026-109618 al kon reproduceren, en vanaf 21 oktober 09:43 (Nederlandse tijd) meldde Cloudflare al vroege aanvallen.

Hoe ernstig is dit, écht?

Een paar feiten om de schaal in te zetten:

  • Beide bugs zijn 9.2 (kritiek) volgens het officiële PHP-team. Het “10.0” dat in de media rondging, komt uit het lek, niet uit de advisory.
  • Geen login nodig. Dit is geen “er lekte een wachtwoord” en geen “deze plug-in heeft een bug”. Dit zit in de PHP-interpreter zelf, de motor die alle PHP-toepassingen aandrijft.
  • Reken op massale exploitatie. Na een eerdere PHP-bug (CVE-2024-4577) meldden honeypots aanvallen binnen 24 uur. Dit keer waren er al vroege aanvallen vóór de hotfix.
  • Enorme blootstelling: circa 69,3% van de websites met een bekende server-taal draait op PHP. Naar schatting 1,3 tot 1,9 miljoen hosts zijn zichtbaar op het internet, en circa 884.000 daarvan melden een PHP-versie van 8.1 of ouder.
  • Nog niet opgenomen in CISA KEV, de catalogus van “bekend uitgebloeide” kwetsbaarheden. Gezien de exploitatie in het veld is dat een kwestie van tijd.

Kortom: dit is een “patch vandaag”-incident, geen “patch volgende maand”.

De kern: het aanvalsoppervlak

Om de aanval te begrijpen, moet u één functie van PHP kennen: session.upload_progress. Sinds PHP 5.4 zit er standaard een ingebouwde functie die de voortgang van file-uploads bijhoudt, zodat een website een voortgangsbalk kan tonen.

PHP doet dit door tijdens een upload metadata, onder andere de bestandsnaam, stil op te schrijven in een zogenoemd sessiebestand op schijf. Later, bij een volgend verzoek, leest PHP dat bestand terug en verwerkt de inhoud net als elke andere sessie.

Drie dingen maken dit een gevaarlijke combinatie:

  1. Deze handler draait vóórdat uw applicatiecode überhaupt start. Geen inlog, geen rechtencheck, geen app-validatie zit er tussen.
  2. PHP schrijft door de aanvaller beïnvloedbare data (de bestandsnaam) in een bestand dat het zelf later als betrouwbaar beschouwt.
  3. De code die dat bestand terugleest (de “deserializer”) bevat een geheugenfout.

De eerste twee punten zijn op zich al ongemakkelijk; de combinatie van alle vier bouwstenen hieronder maakt van een simpele upload een volledige serverovername.

Deep dive: hoe de aanval exact werkt

Onafhankelijk onderzoek (onder meer van onderzoeker Qi Deng, @ikow, met een getest proof-of-concept) heeft vier afzonderlijke bouwstenen en daarmee drie werkende aanvalspaden aangetoond. We leggen ze één voor één simpel uit, en passen ze daarna samen.

Bouwsteen 1: sessievasthechten (“session fixation”)

Normaal kiest PHP zelf een sessie-ID en stuurt die mee in een cookie; de instelling session.use_only_cookies is dan de rem. Maar de upload-progresshandler accepteerde een PHPSESSID-waarde uit het verzoeklichaam (POST-body) zonder te kijken of use_only_cookies aan stond.

Simpel gezegd: de aanvaller mocht zelf bepalen onder welk “adres” de server zijn opslag zou neerzetten. Omdat een sessie-ID samenvalt met een bestandspad, kon hij zo zowel de ID als het exacte pad naar eigen hand kiezen.

Dit is in de hotfix opgelost door de use_only_cookies-check daadwerkelijk toe te passen.

Bouwsteen 2: de ongefilterde bestandsnaam

De handler slaagde de bestandsnaam van de upload 1-op-1, onbewerkt op in het sessiebestand: geen opschoning, geen codering, geen lengtebeperking.

Simpel gezegd: de server kopieerde de bestandsnaam uit het verzoek rechtstreeks naar een bestand dat hij later zelf terug zou lezen. Verstopte de aanvaller in die bestandsnaam PHP-code of gesseriaaliseerde objectdata (tekens die er |O:... uitzien), dan belanden die bytes ongeroerd in een bestand dat de server straks “betrouwbare data” vindt.

Bouwsteen 3: het “serializer-lek”

Wanneer PHP met PHP-FPM een verzoek afhandelt, zet het aan het einde van het verzoek de meeste sessie-instellingen weer terug naar de beginstand. Maar niet de serializer, de instelling die bepaalt in welk “dialect” het sessiebestand is opgeschreven.

Simpel gezegd: tussen twee opeenvolgende verzoeken “vergeet” de server welk dialect het sessiebestand in was opgeschreven. In een specifieke serverconfiguratie kan er daardoor tussen één verzoek en het volgende een andere leeswijze gelden. Een aanvaller die in twee mappen (elk met een andere serialisatie-instelling) met dezelfde sessie-ID uploadt, kan PHP zover krijgen dat het een bestand leest met de verkeerde decoder.

Bouwsteen 4: de use-after-free (de geheugenfout)

Dit is de technische kern van de RCE. Wanneer PHP de gedeserialiseerde sessiedata opruimt (var_destroy), gebeurt er iets fout:

  1. In de eerste fase gooit de server de betreffende geheugenchunks weg.
  2. In de tweede fase roept het, om een object af te slaan, i_zval_ptr_dtor aan zonder de zogenaamde serialize-lock vast te houden. Daardoor kan de __destruct-methode van dat object een nieuwe unserialize()-operatie starten die het exacte geheugengebied leest dat net al is weggegooid.

Simpel gezegd (analogie): het is alsof de server een stuk notitiepapier al heeft weggegooid, maar daarna toch nog probeert er iets uit te lezen. Die plek is nu leeg. Een slimme aanvaller kan op die plek precies iets neerzetten waar hij zelf over kiest (via zogenaamde “memory spraying”). Dan leest de server niet de oude data, maar de data die de aanvaller er heeft neergelegd, en kan hij daarmee executie van eigen code sturen. Onderzoekers bevestigden dit met AddressSanitizer (ASAN) als een echte heap use-after-free.

Een cruciaal detail: de __destruct-methode gaat af ook wanneer de decode faalt. Het lijkt alsof een geslaagde decode nodig is, maar nee: zolang de opruiming plaatsvindt, draait de code van de aanvaller. Dat maakt de aanval veel robuuster dan men zou verwachten.

De drie aanvalspaden (en hoe ze eindigen)

Met de vier bouwstenen in het gedicht zijn er drie werkende routes naar remote code execution aangetoond. In het veld ziet men vooral pad A en pad C.

Pad A: injectie + bestandsinclusion (de eenvoudige route, circa 100% betrouwbaar)

De aanvaller stuurt een upload met PHP-code in de bestandsnaam. Die code komt onaangetast in het sessiebestand terecht. Heeft uw applicatie ergens een pad dat u kunt beïnvloeden (een zogenaamde local file inclusion), dan include-t PHP dat bestand als code en heeft u RCE. Onderzoekers toonden dit aan op PHP 8.2.34: het commando id gaf uid=33(www-data). De webserver voerde de code van de aanvaller uit.

Pad C: handler-mismatch naar __destruct (hoge betrouwbaarheid, geen app-bug nodig)

De aanvaller plant een gesseriaaliseerd object via een upload in map A (die één serialisatie-handler gebruikt) en herhaalt het met dezelfde sessie-ID in map B (die een andere handler gebruikt). Dankzij het serializer-lek leest PHP het bestand met de verkeerde decoder. Een | in de bestandsnaam zorgt dat het object wordt gedecodeerd. De decode faalt, maar per bouwsteen 4 gaat __destruct óók dan af, en via een zogenoemde “POP-gadget-keten” bereikt de aanvaller RCE. Onderzoekers demonstreerden dit met Evil::__destruct(cmd="id") op een standaard rfc1867-opzet, zonder enige bug in de applicatie.

Pad B: geheugenfout naar handler-overwrite (de “harde” route, circa 60% betrouwbaar)

Een zorgvuldig opgebouwde unserialize()-payload met 2000 of meer items overvolgt een interne tabel (de limiet is 1018) en verplaatst een object naar de opruimlijst. De combinatie van de vrijgegeven geheugenchunks en een “gesprayde” vervanging met een gemanipuleerde pointer laat de aanvaller de tabel van de unserialize-handlers overschrijven. Daarmee heeft hij RCE. Dit is de pure geheugen-corruptieroute en de reden dat “het is maar een sessiefunctie” nooit veilig genoeg was.

Welke PHP-versies zijn geraakt?

TakStatusHotfix
8.5.xActief ondersteund8.5.12
8.4.xActief ondersteund8.4.27
8.3.xAlleen security-fixes8.3.36
8.2.xAlleen security-fixes8.2.35
5.x, 7.x, 8.0, 8.1End of life, geen officiële fixUpgraden, distro-backport of offline

Let op voor beheerde hosting: gebruikt u PHP via de Remi-repository (veelvoorkomend op RHEL-achtige systemen), dan biedt Remi geen updates aan op 21 oktober. Schakel in dat geval nu over naar de pakketten van uw distributie of een bron-build, zodat u de hotfix zo snel mogelijk kunt installeren.

Tijdlijn van het incident (2026, Nederlandse tijd)

TijdGebeurtenis
20 okt 17:20Hacker-News-lek over de aankomende onthulling (origineel onder embargo tot 22 okt). Het bevatte de CVE’s, een cijfer, de datum en een screenshot van de tool, maar níét de werking.
20 okt, circa 18:40Kevin Beaumont meldt het lek openbaar; watchTowr bevestigt.
20 okt 21:33PHP publiceert de voorwaarschuwing: release 21 okt 16:00 (Nederlandse tijd), beide bugs 9.2, eerder mogelijk als details lekken of exploitatie blijkt.
20 oktCERT-EU publiceert advisory 2026-018; een demo-video van de exploit-keten circuleert.
21 okt 04:13PHP-ontwikkelaar Gina Peter Banyard: de enige mitigatie is updaten. Joe Ferguson: “ini-instellingen redden u niet.”
21 okt 09:43Cloudflare meldt “vroege aanvallen” en zet WAF-regels in (ook op het gratis plan), expliciet als stopgap.
21 okt 10:48PHP Foundation: de Remi-repo geeft geen updates op 21 okt.
21 okt 12:35Grote Nederlandse sites (o.a. Tweakers, de Tweede Kamer, NCSC en Security.NL) gaan als voorzorg offline.
21 okt 13:35Hadrian meldt exploitatie op schaal, overwegend via het upload-progresspad; watchTowr heeft -109618 gereproduceerd.
21 okt 16:00Officiële release van de hotfix met de vier nieuwe versies.

Wat wij deden: Maxvankekeren-IT

Zodra duidelijk was dat we te maken hadden met een kritieke kwetsbaarheid in de PHP-kern, hebben wij direct handelen. Onze actie, in volgorde:

  1. Enkele servers tijdelijk offline gezet. In de uren vóór de hotfix was dit de veiligste keuze: zolang een server PHP-verzoeken verwerkt, is de kwetsbaarheid actief. Ook grote Nederlandse sites als Tweakers en NCSC deden dit als voorzorg.
  2. De hotfix van het PHP-team op alle servers doorgevoerd. Nadat het PHP-team de update publiceerde (8.2.35, 8.3.36, 8.4.27 of 8.5.12, afhankelijk van de versie), hebben wij die op alle servers geïnstalleerd en de PHP-workers herstart. Per server hebben we de lopende versie geverifieerd, zodat er geen onzichtbare overbleven worker met de oude, kwetsbare PHP draait.
  3. De klantapplicaties geüpdatet naar de meest recente versie. Veel aanvallen combineren de PHP-kernexploit met bekende gaten in oudere websoftware. Daarom hebben wij de toepassingen van onze klanten (denk aan WordPress en de bijbehorende plugins en themes, of andere websoftware) meegenomen naar de meest recente, veilige versies.

Wat dit voor u als klant betekent: u hoeft niks zelf te doen. Uw website draait weer op gepatchte PHP en uw applicaties zijn up-to-date. Mocht u elders (een los project, een staging-server, een legacy webshop) PHP draaien buiten ons beheer, dan adviseren wij dringend om die vandaag te updaten of tijdelijk van het internet af te zetten. Onze engineers staan klaar om dat voor u te regelen. Neem contact op via [uw e-mailadres of telefoonnummer] en vermeld “PHP2Shell”.

Wat moet u er nu aan doen als u zelf PHP beheert?

1. Werk PHP bij, dit is de échte oplossing

Update naar de gepatchte versie van uw tak, herstart de PHP-processen (PHP-FPM of Apache) en controleer dat de lopende versie daadwerkelijk de nieuwe is. Dit moet op het niveau van de infrastructuur; er bestaat geen oplossing op applicatieniveau.

apt update && apt upgrade php   # Debian / Ubuntu
dnf upgrade                      # RHEL-achtig
systemctl reload php8.3-fpm     # uw versie invullen
php -v                          # controleren dat de nieuwe versie draait

2. Als u nog níet kunt updaten: het risico verkleinen (stopgaps)

Al deze maatregelen zijn onvolledig. Ze sluiten niet alle drie de aanvalspaden, maar ze verlagen het risico substantieel terwijl u afwacht op de patch.

Schakel upload-progress uit en versterk de sessies. In php.ini (of een .ini-bestand in conf.d/):

session.upload_progress.enabled = Off
session.use_only_cookies = On
session.use_strict_mode = On

PHP-FPM leest niet de php.ini van de command line, maar de pool-configuratie. Voeg daar dan het volgende toe (bijvoorbeeld in /etc/php/8.3/fpm/pool.d/www.conf) en herstart de pool:

php_admin_flag[session.upload_progress.enabled] = off
php_admin_flag[session.use_strict_mode] = on

Controleer in een daadwerkelijk verzoek (niet op de command line) dat de waarde actief is.

Blokkeer multipart/form-data in uw webserver. Dit is het formaat dat browsers voor file-uploads gebruiken; ziet PHP het niet, dan kan de handler niet starten. In nginx:

if ($http_content_type ~* "multipart/form-data") { return 403; }

In Apache:

RewriteEngine On
RewriteCond %{HTTP:Content-Type} multipart/form-data [NC]
RewriteRule ^ - [F]

Let op: dit breekt alle file-uploads (productafbeeldingen, mediabibliotheek, soms zelfs checkout-formulieren). Plaats daarna een test-bestelling.

Zet uw site achter Cloudflare (ook het gratis plan). Cloudflare heeft WAF-regels voor de bekende exploit-vectoren ingezet. Dit geldt alleen voor verkeer dat via Cloudflare komt, dus sluit uw origin-IP af tegen direct verkeer.

Read-only of offline. Als u het kunt veroorloven, laat uw webserver alleen GET en HEAD toe, of neem de server een paar uur offline. De ingebouwde onderhoudsmodus van Magento en WordPress helpt niet: PHP verwerkt het verzoek al vóórdat uw app naar de onderhoudsvlag kijkt.

3. Oude (EOL) PHP-versies

PHP 5.x, 7.x, 8.0 en 8.1 krijgen geen officiële patch. Uw opties: upgraden naar een ondersteunde tak, een backport van uw Linux-distributie of hostingprovider gebruiken, of de server tijdelijk van het internet af zetten (of achter een VPN of WAF plaatsen).

4. Detectie: merkt u dat u (of een klant) geraakt bent?

  • Controleer versie en instellingen:
php -r 'echo PHP_VERSION;'
php -r 'echo ini_get("session.upload_progress.enabled");'
  • Zoek naar ongebruikelijke upload-activity in de logs:
grep "PHP_SESSION_UPLOAD_PROGRESS" /var/log/nginx/access.log
  • Controleer op handler-mismatches (via .user.ini in verschillende mappen):
find /var/www -name ".user.ini" -exec grep -l "serialize_handler" {} \;
  • Het sterkste signaal: meldingen wanneer een PHP-werkproces (php-fpm, php-cgi, httpd, apache2) een shell, interpreter of downloadtool start, of commandolijnen bevat met patronen als /dev/tcp/, fsockopen of mkfifo. Zonder EDR helpt een “process-watcher” (zoals het script van Florian Roth) die alle kindprocessen van PHP logt. Het voorkomt niets, maar levert forensisch bewijs.

5. Als u vermoedt dat uw server is gecompromitteerd

  1. Zet de host in isolatie (uit het netwerk).
  2. Bewaar de logs van de webserver en PHP; rits de schijf niet op.
  3. Zoek naar webshells, nieuwe bestanden in de webroot, nieuwe cron-jobs of geplande taken, en nieuwe systeem- of database-accounts.
  4. Verander alle wachtwoorden (systeem, database, hostingpanel, API-sleutels).
  5. Overweeg een herstel vanuit een schone backup plus een herinstallatie van PHP. “Opruimen” op een gecompromitteerde server is zelden betrouwbaar.

Lees ook eens...